نگاهی به بازتاب مطبوعاتی

نمایشهای گروه تئاتر مارین باد (فرایبورگ، آلمان)

در بیست و سومین جشنواره بین المللی تئاتر فجر (1 تا 10 بهمن 1383)

دو نمایشی که گروه تئاتر مارین باد (فرایبورگ، آلمان) در بیست و سومین جشنواره بین المللی تئاتر فجر به اجرا رساند، یعنی «پرو یا اسرار شب» و «شبهای خواهران برونته»، مطابق با استقبال گرمی که تماشاگران ایرانی از آنها کردند مورد توجه و پوشش گسترده نشریات و رسانه ها در ایران قرار گرفت. علاوه بر اعلام و معرفی پی در پی نمایشها و برنامه های جانبیی که در ارتباط با آنها برگزار شد، روزنامه خاص جشنواره و رسانه های عمومی با نشر تعداد زیادی مقاله به نقد و تحلیل دو نمایش و استقبال تماشاگران از آنها پرداختند که همگی بی استثنا به یک ارزیابی مثبت می رسند.

به گزارش سرویس خبری مرکز هنرهای نمایشی در سایت ایران تئاتر (دوشنبه 5 بهمن) در چهارمین روز جشنواره "سالن اصلی (تئاتر شهر) با 467 تماشاگر که به دیدن نمایش آلمانی «اسرار شب» آمده بودند رکورددار بود". خبرگزاری دانشجویان ایران نیز در 5 بهمن می نویسد که این نمایش چنان "مورد استقبال تماشاگران (...) قرار گرفت که بلیتهای آن در همان ساعت اول کار گیشه به پایان رسید". نمایش «شبهای خواهران برونته» نیز همین طور موفق به جلب توجه و علاقه تماشاگران شد. به گزارش خبرگزاری مهر در روز 10 بهمن "این نمایش توانست در 3 اجرای خود (...) در حدود 700 تماشاگر را به تالار 120 نفر چهارسو بکشاند" در حالی که "برخی از تماشاگران دیگر در پشت در ماندند"؛ خبرگزاری دانشجویان ایران هم در گزارشی در همان روز از "هجوم" تماشاگران برای دیدن این نمایش خبر می دهد. و روزنامه ایران در روز 11 بهمن طی گزارشی ویژه درباره جشنواره می نویسد که "شبهای خواهران برونته از کشور آلمان همچون نمایش دیگر این گروه یعنی اسرار شب علاقه مندان زیادی را به سوی خود جلب کرد و شاید بتوان گفت این نمایشها (...) جزو پربیننده ترین نمایش های اجرا شده در بیست و سومین جشنواره بین المللی تئاتر فجر بودند."

و اما نقد و تحلیلهایی نیز که از این دو نمایش در رسانه ها به عمل آمد قابل ملاحظه است. سایت ایران تئاتر در روز 6 بهمن در یادداشتی نمایش «اسرار شب» را "موفق" می نامد "چراکه عناصر نمایشی در آن همگی به درستی در موقعیت های مختلف قرار می گیرد"، و از این رو اضافه می کند که کارگردان آن "دیتر کومل را نمی توان تنها در جایگاه یک کارگردان قرار داد، استفاده بجاه و متناسب از رنگها او را از جایگاه یک کارگردان به روان شناس ارتقا می بخشد. درک تنالیته رنگ و کاربرد آن در صحنه های مختلف نشان درک موقعیت هایی است که مخاطب باید در آن گیرد". خبرگزاری مهر نیز در روز 6 بهمن در مقاله ای مفصل تحت عنوان "نگاهی به نمایش اسرار شب" به نقد و بررسی این نمایش می پردازد و در پایان چنین نتیجه گیری می کند: "در مجموع تماشاگر از دیدن و شنیدن آنچه در صحنه می گذرد، لذت می برد و ضمن آنکه به دریافت درستی از عشق می رسد و از هوس گریزان می شود، با خاطره ای خوش «اسرار شب» را به بایگانی ذهنش می سپارد." همچنین خبرگزاری شبستان در طی گزارش مورخ 8 بهمن خود درباره اجرای این نمایش می نویسد: "کار در فضایی شاد توام با خنده و قهقهه گاه به گاه تماشاچیان اجرا می شد که مصداق آن کف زدن چند دقیقه ای تماشاچیان است که نشان از رضایت کامل از اجرا دارد و بدین وسیله به تشویق و تحسین گروه می پردازند."در این رابطه ارزیابی دینی خبرگزاری قرآنی ایران نیز شایان توجه است که در تاریخ 6 بهمن مصاحبه ای را با دیتر کومل در سایت اینترنتی خود تحت عنوان "دین مانعی برای لذت و شادی نیست" درج کرده است و در آن ضمن تقدیر از "این کارگرردان توانای آلمانی" می نویسد: "«ديتر كومل» كارگردان نمايش موزيكال «پرو يا اسرار شب» كه عشق – اين موهبت الهی – را در آن به زيبايی نمايش میدهد، گفت: در سال ۲۰۰۶ در آلمان جشنواره بزرگی برپا خواهد شد با عنوان «دين و مذهب» كه در آنجا خواهيد ديد به چه زيبايی میتوان مضامين مذهبی را در قالب تئاتر به گونهای متفاوت نمايش داد."

با توجه به چنین استقبال گرمی از سوی تماشاگران و برداشت مثبتی از جانب تحلیل گران چندان جای تعجب نیست که در نشریات به جملاتی بر می خوریم از نظیر: "دیتر کومل آلمانی و گروه او طرفدارانی برای خود در ایران دست و پا کرده است" (روزنامه شرق، پنجشنبه 8 بهمن)، و یا: "دیتر کومل و گروه مارین باد آلمان که با اجرای موفق نمایش «پارسیفال» مهرماه 82 و چند اجرای دیگر طی این دو سال در ایران توانسته اند در بین تماشاگران ایرانی از جایگاه ویژه ای برخوردار باشند، در جشنواره امسال با دو نمایش حضور یافتند (...) که هر دو با استقبال گرم تماشاگران ایرانی مواجه شد" (خبرگزاری مهر، شنبه 10 بهمن).

روزنامه همشهری پنجشنبه 15 بهمن در مقاله ای ویژه با عنوان "شب سیاه نیست" به معرفی گروه مارین باد و نقد نمایش «اسرار شب» می پردازد که در آخر آن می خوانیم: "بیست و سومین جشنواره بین المللی تئاتر فجر هم شنبه دهم بهمن ماه به پایان رسید، اما من امیدوارم که سال آینده هم با نمایش دیگری از این گروه بتوانیم به دنیای خیال سفر کنیم. شما چطور؟"